- Dienst
- Gerechtelijke bewindvoering bij wilsonbekwaamheid
Op deze pagina
Auteur: Wim Vermeulen
Gerechtelijke bewindvoering bij wilsonbekwaamheid
Bescherming voor wie niet meer zelf kan beslissen
Wanneer een ouder, partner of kind door ziekte, een beperking of een ongeval niet meer in staat is om zelf beslissingen te nemen, en er is geen zorgvolmacht, dan moet de bescherming via de vrederechter geregeld worden. Die stelt een bewindvoerder aan die het vermogen en zo nodig ook de persoon van uw naaste beschermt.
Voor families roept dat veel vragen op. Wie wordt bewindvoerder, een familielid of een vreemde? Wat mag die persoon, en wie controleert dat? En hoe regel je nog iets van vermogensplanning voor iemand die zelf niet meer kan tekenen? Cazimir begeleidt families door de volledige procedure, van het verzoekschrift tot de jaarlijkse opvolging, met de bescherming van uw naaste als kompas.
1. Maatwerk onder toezicht van de vrederechter
De gerechtelijke bewindvoering is geen alles-of-nietsmaatregel. De vrederechter bepaalt per beschikking welke handelingen de beschermde persoon nog zelf mag stellen en waarvoor de bewindvoerder optreedt, over de goederen, de persoon of beide. Het uitgangspunt is telkens: zoveel mogelijk autonomie behouden, en enkel beschermen waar het nodig is.
De bewindvoerder, bij voorkeur een familielid maar soms een professionele bewindvoerder, beheert binnen dat kader en legt jaarlijks rekenschap af aan de vrederechter. Voor ingrijpende beslissingen, zoals de verkoop van een woning, het aanvaarden van een nalatenschap of een schenking, is telkens een bijzondere machtiging van de vrederechter vereist. Daarnaast kan een vertrouwenspersoon aangeduid worden die de beschermde persoon bijstaat en mee toezicht houdt. Goed opgezet biedt het systeem degelijke bescherming, maar de kwaliteit staat of valt met wie de touwtjes in handen krijgt en hoe het dossier wordt opgevolgd.
2. Wanneer schakelt u ons best in?
Onze begeleiding maakt het verschil in onder meer deze situaties:
Een naaste wordt wilsonbekwaam en er is geen zorgvolmacht, zodat een bewindvoering moet worden opgestart
U wil zelf als familielid tot bewindvoerder benoemd worden en de aanstelling van een externe vermijden
U heeft zorgen over het beheer door de huidige bewindvoerder en overweegt diens vervanging te vragen
Er is een machtiging van de vrederechter nodig, bijvoorbeeld voor de verkoop van vastgoed of het aanvaarden van een nalatenschap
U wil onderzoeken of er ondanks de wilsonbekwaamheid nog stappen in de vermogensplanning mogelijk zijn
Er is onenigheid binnen de familie over de bescherming van een ouder of over het gevoerde beheer
3. Onze aanpak
We bekijken eerst of een bewindvoering wel de juiste of enige weg is: soms biedt een nog snel geregistreerde zorgvolmacht, een gedeeltelijke bescherming of een andere regeling een beter resultaat. Is de bewindvoering nodig, dan bereiden we het verzoekschrift grondig voor, met een onderbouwd voorstel van bewindvoerder en een omschrijving van de bescherming op maat van uw naaste.
Na de aanstelling blijven we aan boord: we begeleiden de bewindvoerder bij de verslaggeving en de machtigingsaanvragen, en onderzoeken welke planningsstappen ondanks de bescherming nog mogelijk zijn, want ook voor een beschermde persoon kan de vrederechter onder voorwaarden een schenking machtigen. Loopt er iets fout met een bestaand bewind, dan treden we op: van het opvragen van rekenschap tot de vervanging van de bewindvoerder.
4. Hoe wij u bijstaan
Verzoekschrift en aanstelling
Bewind op maat
Vertrouwenspersoon
Machtigingen bij de vrederechter
Vermogensplanning binnen het bewind
Toezicht en vervanging
Bijstand bij familiale onenigheid
5. Veelgestelde vragen over gerechtelijke bewindvoering
Wat is gerechtelijke bewindvoering precies?
Het is een beschermingsmaatregel waarbij de vrederechter een bewindvoerder aanstelt voor iemand die door zijn of haar gezondheidstoestand niet meer in staat is om zelf vermogensrechtelijke of persoonlijke beslissingen te nemen. De vrederechter bepaalt op maat welke handelingen onder het bewind vallen en houdt toezicht op het beheer.
Wie wordt als bewindvoerder aangesteld?
De wet geeft de voorkeur aan iemand uit de naaste omgeving, zoals de partner, een ouder of een kind. De vrederechter kan ook een professionele bewindvoerder, vaak een advocaat, aanstellen, bijvoorbeeld bij familiale conflicten of een complex vermogen. Een goed onderbouwd verzoekschrift weegt sterk op die keuze, en daar maken wij het verschil.
Wat mag een bewindvoerder niet zonder machtiging?
Voor ingrijpende handelingen is telkens een bijzondere machtiging van de vrederechter nodig: denk aan de verkoop of aankoop van vastgoed, het aangaan van leningen, het aanvaarden of verwerpen van een nalatenschap en het voeren van procedures. Die machtigingsaanvragen moeten goed onderbouwd zijn, anders lopen ze vertraging op of worden ze geweigerd.
Kan er nog aan successieplanning gedaan worden voor een beschermde persoon?
In beperkte mate, ja. De vrederechter kan onder voorwaarden machtiging verlenen voor een schenking, onder meer wanneer de beschermde persoon dat voordien duidelijk wilde en zelf niets tekortkomt. Het is een delicate procedure met strikte voorwaarden, maar in de juiste dossiers een waardevolle mogelijkheid.
Wat als ik het beheer van de bewindvoerder niet vertrouw?
Elke belanghebbende kan de vrederechter vatten: u kan inzage en rekenschap vragen, bijkomende controle laten opleggen en in ernstige gevallen de vervanging van de bewindvoerder vorderen. Documenteer uw vaststellingen en wacht niet te lang, want hoe vroeger wordt ingegrepen, hoe meer er te beschermen valt.
Hoe verhoudt de bewindvoering zich tot de zorgvolmacht?
De zorgvolmacht is de buitengerechtelijke en flexibele variant die u zelf vooraf regelt, de bewindvoering het gerechtelijke vangnet wanneer er niets geregeld is. Bestaat er een zorgvolmacht, dan blijft de rechter in principe buiten beeld. Voor wie nog wilsbekwaam is, blijft de zorgvolmacht dan ook de betere keuze.
Uw aanspreekpunt
Wim Vermeulen
Advocaat - Vennoot
Een eerste gesprek van dertig minuten is kosteloos en vrijblijvend.
Artikels over bewindvoering
Andere diensten
Internationale successieplanning opzetten
Successieplanning opstellen
Vereffening-verdeling na echtscheiding of overlijden
We luisteren graag voordat we adviseren
Vertel ons uw situatie. In een eerste gesprek van dertig minuten brengen we samen in kaart wat u nodig heeft, kosteloos en vrijblijvend.


